ماده 146 :

 کلیه معافیت های مدت‌دار که به ‌موجب قوانین مالیاتی ‌و مقررات قبلی مقرر شده است با رعایت مقررات مربوط تا انقضاء مدت به قوت خود باقی است‌.


تبصره : مالیات سود متعلق به قبوض اقساطی اصلاحات ‌ارضی کماکان بخشوده خواهد بود.


ماده 147 :

هزینه‌های قابل قبول برای تشخیص درآمد مشمول ‌مالیات به شرحی که ضمن مقررات این قانون مقرر می‌گردد عبارت ‌است از هزینه‌هایی که در حدود متعارف متکی به مدارک بوده ومنحصراً مربوط به تحصیل درآمد مؤسسه در دوره مالی مربوط بارعایت حد نصاب‌های مقرر باشد. در مواردی که هزینه‌ای در این قانون پیش‌بینی نشده یا بیش از نصاب‌های مقرر در این قانون بوده ‌ولی پرداخت آن به موجب قانون و یا مصوبه هیأت وزیران صورت‌گرفته باشد قابل قبول خواهد بود.


تبصره : از لحاظ مقررات این فصل مؤسسه عبارت است ازکلیه اشخاص حقوقی و همچنین صاحبان مشاغل موضوع بندهای‌ (الف‌) و (ب‌) ماده (95 ) این قانون‌.


ماده 148 :

هزینه‌هایی که حائز شرایط مذکور در ماده فوق می‌باشد به شرح زیر در حساب مالیاتی قابل قبول است‌:
1 ـ قیمت خرید کالای فروخته شده و یا قیمت خرید مواد مصرفی در کالا و خدمات فروخته شده‌.
2 ـ هزینه‌های استخدامی متناسب با خدمت کارکنان براساس‌ مقررات استخدامی مؤسسه به شرح زیر:
الف ـ حقوق یا مزد اصلی و مزایای مستمر اعم از نقدی یا غیرنقدی (مزایای غیرنقدی به قیمت تمام شده برای کارفرما).
ب ـ مزایای غیر مستمر اعم از نقدی و غیر نقدی از قبیل خواروبار، بهره‌وری‌، پاداش‌، عیدی‌، اضافه‌کار، هزینه سفر و فوق العاده ‌مسافرت‌. نصاب هزینه سفر و فوق العاده مسافرت مدیران و بازرسان و کارکنان به خارج از ایران به منظور رفع حوائج مؤسسه ذیربط طبق آیین‌نامه‌ای خواهد بود که از طرف وزارت اموراقتصادی و 
دارایی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه و به ‌تصویب هیأت وزیران می‌رسد تعیین خواهد شد.
ج ـ هزینه‌های بهداشتی و درمانی و وجوه پرداختی بابت ‌بیمه‌های بهداشتی و عمر و حوادث ناشی از کار کارکنان‌.
د ـ حقوق بازنشستگی‌، وظیفه‌، پایان خدمت طبق مقررات ‌استخدامی مؤسسه و خسارت اخراج و بازخرید طبق قوانین ‌موضوعه‌ مازاد بر مانده حساب ذخیره مربوط‌.
هـ ـ وجوه پرداختی به سازمان تأمین اجتماعی طبق مقررات ‌مربوط و همچنین تا میزان سه درصد (3%) حقوق پرداختی سالانه ‌بابت پس انداز کارکنان بر اساس آیین 
نامه‌ای که به پیشنهاد سازمان‌امور مالیاتی کشور به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی‌می‌رسد.
و ـ معادل یک ماه آخرین حقوق و دستمزد و همچنین ‌مابه‌التفاوت تعدیل حقوق سنوات قبل که به منظور تأمین حقوق بازنشستگی و وظیفه و مزایای پایان خدمت‌، خسارت اخراج و بازخرید کارکنان مؤسسه ذخیره می‌شود.
این حکم نسبت به ذخایری که تا کنون در حساب بانکها نگهداری شده است نیز جاری خواهد بود.
3 ـ کرایه محل موسسه در صورتی که اجاری باشد، مال‌الاجاره پرداختی طبق سند رسمی و در غیر این‌صورت در حدود متعارف‌.
4 ـ اجاره بهای ماشین‌آلات و ادوات مربوط به مؤسسه درصورتی که اجاری باشد.
5 ـ مخارج سوخت‌، برق، روشنایی‌، آب‌، مخابرات و ارتباطات‌.
6 ـ وجوه پرداختی بابت انواع بیمه مربوط به عملیات و دارایی ‌مؤسسه‌.
7 ـ حق‌الامتیاز پرداختی و همچنین حقوق و عوارض و مالیات‌هایی که به سبب فعالیت مؤسسه به شهرداریها و وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و وابسته به آنها پرداخت می‌شود (به استثنای مالیات بر درآمد و ملحقات آن و سایر مالیات‌هایی که ‌مؤسسه به موجب مقررات این قانون ملزم به کسر از دیگران وپرداخت آن می‌باشد و همچنین جرایمی که به دولت و شهرداریها پرداخت می‌گردد.)
8 ـ هزینه‌های تحقیقاتی‌، آزمایشی و آموزشی‌، خرید کتاب‌، نشریات و لوح‌های فشرده‌، هزینه‌های بازاریابی‌، تبلیغات و نمایشگاهی مربوط به فعالیت مؤسسه‌، بر اساس آیین نامه‌ای که به‌پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور به تصویب وزیر امور اقتصادی‌و دارایی می‌رسد. 
9 ـ هزینه‌های مربوط به جبران خسارت وارده مربوط به فعالیت‌ و دارایی مؤسسه مشروط بر این که‌:
اولاً ـ وجود خسارت محقق باشد.
ثانیاً ـ موضوع و میزان آن مشخص باشد.
ثالثاً ـ طبق مقررات قانون یا قراردادهای موجود جبران آن به ‌عهده دیگری نبوده یا در هر صورت از طریق دیگر جبران نشده ‌باشد.
آیین نامه احراز شروط سه گانه مذکور در این بند به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی ‌می‌رسد.
10 ـ هزینه‌های فرهنگی‌، ورزشی و رفاهی کارگران پرداختی به ‌وزارت کار و امور اجتماعی حداکثر معادل ده هزار ریال به ازای هرکارگر.
11 ـ ذخیره مطالباتی که وصول آن مشکوک باشد مشروط براین که‌:
اولاً ـ مربوط به فعالیت مؤسسه باشد.
ثانیاً ـ احتمال غالب برای لاوصول ماندن آن موجود باشد.
ثالثاً ـ در دفاتر مؤسسه به حساب مخصوص منظور شده باشد تازمانی که طلب وصول گردد یا لاوصول بودن آن محقق شود.
آیین نامه مربوط به این بند به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی‌کشور به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد.
12 ـ زیان اشخاص حقیقی یا حقوقی که از طریق رسیدگی به ‌دفاتر آنها و با توجه به مقررات احراز گردد، از درآمد سال یا سال های ‌بعد استهلاک‌پذیر است‌.
13 ـ هزینه‌های جزئی مربوط به محل مؤسسه که عرفاً به عهدة‌ مستاجر است در صورتی که اجاری باشد.
14 ـ هزینه‌های مربوط به حفظ و نگهداری محل مؤسسه درصورتی که ملکی باشد.
15 ـ مخارج حمل و نقل‌.
16 ـ هزینه‌های ایاب و ذهاب‌، پذیرایی و انبارداری‌.
17 ـ حق‌ الزحمه‌های پرداختی متناسب با کار انجام شده از قبیل‌حق‌العمل ـ دلالی ـ حق‌الوکاله ـ حق‌المشاوره ـ حق حضور ـ هزینه ‌حسابرسی و خدمات مالی و اداری‌ و بازرسی‌، هزینه نرم افزاری‌، طراحی و استقرار سیستم‌های مورد نیاز مؤسسه‌، سایر هزینه‌های‌کارشناسی در ارتباط با فعالیت مؤسسه و حق الزحمه بازرس‌قانونی‌. 
18 ـ سود و کارمزدی که برای انجام دادن عملیات مؤسسه به ‌بانکها، صندوق تعاون و همچنین مؤسسات اعتباری غیربانکی ‌مجاز پرداخت شده یا تخصیص یافته باشد.
19 ـ بهای ملزومات اداری و لوازمی که معمولاً ظرف یک سال‌ از بین می‌روند.
20 ـ مخارج تعمیر و نگاهداری ماشین‌آلات و لوازم کار وتعویض قطعات یدکی که به عنوان تعمیر اساسی تلقی نگردد.
21 ـ هزینه‌های اکتشاف معادن که منجر به بهره‌برداری نشده ‌باشد.
22 ـ هزینه‌های مربوط به حق عضویت و حق اشتراک پرداختی‌ مربوط به فعالیت مؤسسه‌.
23 ـ مطالبات لاوصول به شرط اثبات آن از طرف مؤدی مازاد برمانده حساب ذخیرة مطالبات مشکوک الوصول‌. 
24 ـ زیان حاصل از تسعیر ارز براساس اصول متداول‌حسابداری مشروط بر اتخاذ یک روش یکنواخت طی سال‌های ‌مختلف از طرف مؤدی‌.
25 ـ ضایعات متعارف تولید.
26 ـ ذخیره مربوط به هزینه‌های پرداختنی قابل قبول که به سال ‌مورد رسیدگی ارتباط دارد.
27 ـ هزینه‌های قابل قبول مربوط به سال‌های قبلی که پرداخت‌ یا تخصیص آن در سال مالیاتی مورد رسیدگی تحقق می‌یابد.
28 ـ هزینه خرید کتاب و سایر کالاهای فرهنگی ـ هنری برای‌ کارکنان و افراد تحت تکفل آنها تا میزان حداکثر پنج درصد (5%) معافیت مالیاتی موضوع ماده (84) این قانون به ازای هر نفر.


تبصره 1 : هزینه‌های دیگری که مربوط به تحصیل درآمد مؤسسه تشخیص داده می‌شود و در این ماده پیش‌بینی نشده است به‌ پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور و تصویب وزیر امور اقتصادی ودارایی جزء هزینه‌های قابل قبول پذیرفته خواهد شد.
تبصره 2 : مدیران و صاحبان سرمایه اشخاص حقوقی درصورتی که دارای شغل موظف در مؤسسات مذکور باشند جزءکارکنان مؤسسه محسوب خواهند شد ولی در مؤسساتی که غیراشخاص حقوقی باشند حقوق و مزایای صاحب مؤسسه و اولاد تحت تکفل و همسر نامبرده به استثنای هزینة سفر و فوق العاده ‌مسافرت مربوط به شغل که مشمول مقررات جزء (ب) بند 2 این ماده‌ خواهد بود جزء هزینه‌های قابل قبول منظور نخواهد شد.
تبصره 3 : در محاسبه مالیات شرکتها و اتحادیه‌های ‌تعاونی‌، ذخایر موضوع بندهای (1) و (2) ماده (15) قانون‌شرکت‌های تعاونی مصوب 16/3/ 1350 و اصلاحیه‌های بعدی آن ‌و در مورد شرکتها و اتحادیه هایی که وضعیت خود را با قانون ‌بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب 13/6/ 1370 تطبیق داده‌اند یا بدهند، ذخیره موضوع بند (1) و حق تعاون و آموزش موضوع بند (3) ماده (25) قانون اخیرالذکر جزء هزینه‌ محسوب می‌شود.


ماده 149 :

در تشخیص درآمد مشمول مالیات محاسبه استهلاکات دارایی و هزینه‌های تأسیس و سرمایه‌ای با رعایت ‌اصول زیر انجام می‌شود:
1 ـ آن قسمت از دارایی ثابت که بر اثر استعمال یا گذشت زمان ‌یا سایر عوامل بدون توجه به تغییر قیمت‌ها ارزش آن تقلیل می‌یابد قابل استهلاک است‌.
2 ـ مأخذ استهلاک‌، قیمت تمام شده دارایی می‌باشد.
3 ـ استهلاکات از تاریخی محاسبه می‌شود که دارایی قابل ‌استهلاک آماده برای بهره‌برداری‌، در اختیار مؤسسه قرار می‌گیرد. درصورتی که دارایی قابل استهلاک به استثنای فیلم‌های سینمایی وارده‌ از خارج کشور که از تاریخ اولین نمایش قابل استهلاک خواهد بود ، در خلال ماه در اختیار مؤسسه قرار گیرد، ماه مزبور در محاسبه منظور نخواهد شد. در مورد کارخانجات، دورة بهره‌برداری آزمایشی ‌جزء بهره‌برداری محسوب نمی‌گردد.
4 ـ هزینه‌های تأسیس از قبیل مخارج ثبت مؤسسه‌، حق مشاوره ‌و نظایر آن و هزینه‌های زاید بر درآمد ((دورة قبل از بهره‌برداری ودورة بهره‌برداری آزمایشی‌)) جز در مواردی که ضمن جدول مقرر درماده (151 ) این قانون تصریح خواهد شد حداکثر تا مدت ده سال ازتاریخ بهره‌برداری به طور مساوی قابل استهلاک است‌. 
5 ـ در صورتی که بر اثر فروش مال قابل استهلاک یا مسلوب‌المنفعه شدن ماشین‌آلات زیانی متوجه مؤسسه گردد زیان‌ حاصل معادل ارزش مستهلک نشده دارایی منهای حاصل فروش‌(در صورت فروش‌) یک جا قابل احتساب در حساب سود و زیان ‌همان سال می‌باشد. 


تبصره : در مورد محاسبه مالیات تهیه‌کنندگان فیلم‌های ایرانی‌ که در ایران تهیه می‌شود قیمت تمام‌شده فیلم در سال اول‌ بهره‌برداری و در صورتی که درآمد فیلم تکافو نکند در سال‌های بعد در محاسبه درآمد مشمول مالیات منظور خواهد شد.


ماده 150 :

طرز محاسبه استهلاک به شرح زیر است‌:
الف ـ در مواردی که طبق جدول مذکور در ماده 151 این قانون برای استهلاک‌، نرخ تعیین شود نرخها ثابت بوده و در هر سال‌ مابه‌التفاوت قیمت تمام‌شده مال مورد استهلاک و مبلغی که درسال‌های قبل ‌برای‌ آن ‌به ‌عنوان‌ استهلاک ‌منظور شده‌ است‌ اعمال ‌می‌گردد.
ب ـ در مواردی که طبق جدول مذکور در ماده 151 این قانون ‌مدت تعیین شده‌، در هر سال به‌ طور مساوی از قیمت تمام‌ شده مال ‌به نسبت مدت مقرر، استهلاک منظور می‌گردد.


تبصره 1 : هزینة مربوط به تغییر یا تعمیر اساسی دارایی قابل ‌استهلاک جزء قیمت تمام‌شده دارایی محسوب می‌شود.
تبصره 2 : مؤسسات می‌توانند هزینه‌های نرم‌افزاری خود راحداکثر تا پنج سال مستهلک کنند.
تبصره 3 : مؤسسات می‌توانند آن مقدار از دارایی‌های ثابت ‌استهلاک‌پذیر را که برای بازسازی‌، جایگزینی خطوط تولید یا توسعه و تکمیل خریداری گردیده است‌، با دو برابر نرخ یا نصف‌ مدت استهلاک پیش بینی شده در جدول استهلاکات موضوع مادة ‌(151) این قانون حسب مورد مستهلک کنند.
تبصره 4 : در اجاره‌های سرمایه‌ای دارایی‌های ثابت ‌استهلاک‌پذیر، نحوه انعکاس هزینه استهلاک در دفاتر طرفین معامله ‌بر اساس استانداردهای حسابداری خواهد بود.


ماده 151 :

جدول استهلاکات براساس ضوابط مصوب‌، ازطرف سازمان امور مالیاتی کشور تهیه و پس از تصویب وزیر اموراقتصادی و دارایی به موقع اجرا گذارده 
می‌شود.